Linkshandigen in het nieuws 2000

Het brein van de voetballer Links- of rechtsbenig
Als Frank Rijkaard, de bondscoach van het Nederlands elftal, alleen linksvoetige spelers opstelt, dan is de kans groter dat Nederland het Europees kampioenschap binnenhaalt. Bij individuele sporten, zoals tennis en boksen, zijn de beste spelers vaak linkshandig. Dat een voorkeur voor de linkerhand of het linkerbeen ook bij teamsport vruchten afwerpt, is minder bekend. Op Taiwan is een dameshonkbalteam al jaren onverslaanbaar. De reden: alle speelsters zijn linkshandig en rechtshandige honkballers kunnen moeilijker tegenspel bieden aan linkshandige. De linkshandige spelers doen op het oog onverwachte dingen die natuurlijk niet onverwacht zijn, maar bij het spel van een linkshandige horen. De meeste rechtshandigen zijn daar niet op getraind of voorbereid. Bondscoach Frank Rijkaard kan uit de huidige selectie van 23 spelers al bijna een compleet linksbenig elftal samenstellen. Hij zou daarmee de kans dat Nederland het ek 2000 wint, aanzienlijk vergroten.
Linksbenig scoort beter De meeste mensen zijn rechtsbenig en schieten bij voorkeur met hun rechtervoet tegen een bal. Dat geldt ook voor voetballers en keepers, waarvan ruim tachtig procent rechtsbenig is en de meeste teams zijn dan ook samengesteld uit rechtsbenigen. Dit betekent natuurlijk niet dat deze voetbalprofs met links niet vaardig zijn, maar de effectiviteit van hun passes en schoten met links is gewoon geringer. Ballen die rechtsbenigen met links schieten, treffen minder vaak doel. De Poolse wetenschapper Wlodzimierz Starosta bepaalde de effectiviteit van de linkervoet bij rechtsbenigen. De Poolse competitie wordt gedomineerd door rechtsbenigen. Starosta vond in de hoogste divisie dat twee van de vijf schoten op doel met rechts verzilverd werden en van de vijftien die met links waren afgevuurd slechts twee. Een analyse van Starosta van het wk voetbal 1978, waar rechtsbenigheid ook verreweg het vaakst voorkwam, leverde een vergelijkbaar beeld op. Opmerkelijk was Starosta's conclusie dat Nederland en ArgentiniŽ hun plaatsing in de finale in belangrijke mate te danken hadden aan het rendement van hun linksbenige spelers: ArgentiniŽ met Kempes en Passarella; Nederland met Rensenbrink, Renvan de Kerkhof en Poort vliet. Ook concludeerde hij dat hoewel de meeste spelers rechtsbenig waren op het wk '78, tweederde van de topscorers linksbenig was. De Duitse onderzoeker Roland Loy bevestigde naar aanleiding van een analyse van de wedstrijden van het wk '90, Starosta's onderzoeksresultaten en zijn vermoeden dat het opstellen van meer linksbenigen gemiddeld tot groter succes van een team kan leiden.
Linksbenigen verwarren de keeper Penalties nemen kun je beter overlaten aan linksbenigen. Terry McMorris en Sion Colenso, twee Britse sportonderzoekers, deden een video-experiment. Professionele keepers moesten videobeelden van strafschoppen beoordelen, die waren genomen door rechts- en linksbenige spelers. De keepers kregen echter alleen de aanloop of het eerste moment van contact met de bal te zien en moesten op basis van die beelden voorspellen in welke hoek van het doel de bal terecht zou komen. De keepers bleken het veel vaker bij het rechte eind te hebben als een rechtsbenige de strafschop nam, dan wanneer een linksbenige schoot. McMorris en Colenso vermoeden dat de keepers de signalen die linksbenigen met hun lichaam uitzenden minder goed kunnen oppikken, door een gebrek aan spelervaring met linksbenigen. Daardoor kunnen ze hun signalen moeilijker interpreteren en dus minder goed anticiperen op hun schoten. Het advies van de onderzoekers uit Chichester aan voetbaltrainers luidt dan ook: laat meer strafschoppen nemen door linksbenige spelers en laat bovendien keepers vaker kijken naar en oefenen met linksbenigen. De kwetsbaarste hoek Ook een linksbenige keeper kan iets extra's toevoegen aan het team. Of hij meer penalties kan stoppen dan een rechtsbenige keeper valt nog te bezien. Immers, de meeste penaltyschutters knallen de bal van henzelf uit gezien in de rechterhoek. En de meeste keepers duiken juist het liefst die hoek in, omdat ze meestal rechtshandig en rechtsbenig zijn en het liefst naar hun eigen linkerhoek duiken: omdat ze zich in het algemeen bij voorkeur met hun linkerbeen afzetten en keepers bijgevolg hun favoriete rechterhand het langst en het beste kunnen gebruiken om de bal te stoppen (zie ook Psychologie 9/1991). Penalties die vanuit de schutter gezien in de linkerhoek geschoten worden, treffen maar liefst tien procent vaker doel. En dat is nou net de hoek, waarin een linksbenige keeper het liefst duikt, omdat hij zich voor een sprong bij voorkeur met zijn rechterbeen afzet. Als penaltyschutters zich eindelijk eens goed voorbereiden en zich realiseren dat ze meer kans van slagen hebben als ze in de linkerhoek schieten, zullen ze vreemd staan te kijken als die bal met gemak wordt gestopt door de linkshandige doelwachter.
Of het inzetten van meer linksbenigen in het team werkelijk rendeert, moet Rijkaard zelf maar snel uitmaken.
Psychologie Magazine juni 2000
---------------------------------------

www.linkshandig.info (c) 1999-2019

met recht links-handig